Bilgisayar ve pek çok elektronik cihazda kullanılan soğutucu blok (alüminyum blok) nedir? Soğutucu bloklar nasıl çalışır?
![](https://haberfeke.com.tr/wp-content/uploads/2022/11/bilgisayar-ve-pek-cok-elektronik-cihazda-kullanilan-sogutucu-blok-aluminyum-blok-nedir-sogutucu-bloklar-nasil-calisir-czVw2gG6.jpg)
Elektronik aygıtlar için çok ısınma büyük bir sorun. Bu nedenle soğutucular, elektronik aygıtların yahut gibisi ısı kaynaklarının sıcaklığını denetim etmek için hayati kıymet taşır. Soğutucu bloklar (ya da alüminyum soğutucular) elektronik aygıtlarda ısı gücünü yaymak ve aygıtlarınızı soğutmak için kullanılır.
Modern çağda, elektronik sistemler ve araçlar günlük hayatımızın her noktasında yaygın olarak bulunuyorlar. Taşınabilir irtibat sistemleri için bir mikroişlemci çipinden bir baz istasyonuna (BTS) kadar, tüm elektronik eserlerin çalışması için elektrik gücüne gereksinim var. Bu gücün bir kısmı aygıtı çalıştırmak için kullanılırken, geri kalanı (cihazın verimliliğine bağlı olarak) çoğunlukla ısı halinde dağılır.
Ancak aygıtların küçülmesinden ötürü elektronik aygıtlar çok fazla ısı biriktiremezler ve bu ısı gücünü etrafa dağıtmaları gerekir. Bu maksatla da çoklukla soğutucu bloklar kullanılır.
Soğutucu blok, bir elektronik aygıtın ısısını iletim yoluyla emmek ve daha sonra bu enerjiyi konveksiyon ve radyasyon yoluyla ortama atmak için kullanılan bir kesimdir.
Soğutucular, yaygın olarak alüminyum olmak üzere termal olarak düzgün iletken gereçlerden yapılır. Alüminyum, gümüş ve altın üzere başka termal olarak iletken gereçlere kıyasla düşük maliyetli olduğu için tercih edilir.
Soğutucu bloklar nasıl çalışır?
Küçük bir elektronik devreden ya da çipten gelen ısı, iletim yoluyla düz bir metal plaka tarafından emilir. İletim çoklukla çipin dış kasası ve ısı emicisi ortasına bir termal macun uygulanarak kolaylaştırılır. Böylec gelen ısı, daha büyük olan soğutucu yüzeyine iletilerek yayılır.
Isı kaynağının daha küçük bir yüzey alanı, ısı emicinin daha büyük bir yüzey alanı ile fizikî temasa girdiğinde, ısı gücü yayılan bir ısı direncine maruz kalır. Bu nedenle, soğutucunun taban plakasının uygun temas kalınlığını seçerek yayılma direncini denetim etmek değerlidir.
Minimum yayılma direncine sahip bir ısı emici, ısının taban plakası ve kanatlar üzerinde neredeyse eşit bir formda dağılmasını sağlar. Böylelikle soğutucunun yüzey alanı verimli bir biçimde kullanılır.
Soğutucu taban plakasının öteki tarafında, ısının termal konveksiyonu için artırılmış yüzey alanı sağlamak için birçok metalik kanat bulunur. Kanatlar, birden fazla durumda hava olan akıcı unsurun ısıyı dağıtmak için kanatlar ortasında serbestçe akmasını engelleyebileceğinden ötürü birbirine çok yakın yerleştirilmez.
Soğutucu tabanında eşit olarak yayılan ısı, doğal konveksiyon yahut cebri sirkülasyonlu hava konveksiyonu kullanarak kanatlar tarafından sağlanan tüm yüzey alanını kullanır ve ortama salınır.
Doğal konveksiyon ve cebri sirkülasyonlu hava konveksiyonu
Doğal konveksiyon, ortam havasının doğal akışını kullanarak, yani harici bir kaynaktan basınç uygulamadan ısı gücünü soğutucu kanatçıklardan uzaklaştırdığı bir süreçtir. Bu süreçte akıcı moleküllerinin akışı yahut suratı yavaştır.
![](https://priceless-germain.89-117-167-62.plesk.page/wp-content/uploads/2022/11/bilgisayar-ve-pek-cok-elektronik-cihazda-kullanilan-sogutucu-blok-aluminyum-blok-nedir-sogutucu-bloklar-nasil-calisir-0-YgjxvAJc.jpg)
Cebri dolanımlı hava konveksiyonu prosedüründe, soğutucunun kanatları üzerindeki akış suratını artırmak için bir fan kullanılır.
Fan yardımıyla artan hava akışı, soğutucudan daha fazla ısının taşınmasına neden olur. Ekseriyetle, çok fazla ısı gücünün çıkarılmasının gerekli olduğu yahut bir dizaynda daha küçük bir soğutucunun mecburî olduğu durumlarda cebri konveksiyon kullanılır.
Konveksiyonla birlikte, ısı alıcıdan gelen ısı radyasyonu da ısı alıcıdan ısının uzaklaştırılmasında hayli yararlıdır. Soğutucular, termal radyasyon kapasitesini arttıran bir biçimde ekseriyetle siyah renkli olur.
Bir soğutucu, elektronik bir aygıtın emniyetli çalışması için gerekli bir aksesuvardır. Gelişmiş akıllı telefonlarımız, yüksek güçlü bilgisayarlarımız ve hatta LED ışıklarımız soğutucular olmadığında çok ısınma nedeniyle istendiği üzere çalışmayacaktır.